Sluiter Techniek bewijst:
Multitasking-machine van Okuma ook efficiënt bij enkelstuksproductie
In het hogere segment behoren de machines van de Multus-serie van de Japanse fabrikant Okuma tot de meest succesvolle introducties van de laatste jaren op het gebied van gecombineerd draaien en frezen. De machine, in de eerste plaats ontworpen voor klein tot middelgroot seriewerk, is ook efficiënt inzetbaar bij enkelstuksproductie. Dat althans is de ervaring van Hendrik Sluiter van het eenmansbedrijf Sluiter Techniek B.V. te Opheusden.

Hendrik Sluiter: …uitsluitend enkelstuksproductie en prototypebouw…
Een ruime, lichte hal met een complete werkplaatsuitrusting: conventionele en numeriek bestuurde machines, lasapparatuur, een pers, een zaagmachine, een krimpapparaat en een kast vol eersteklas meetgereedschap. Dit is het domein van Hendrik Sluiter, directeur én enige werknemer van Sluiter Techniek, dat zich toelegt op nauwkeurig draai- en freeswerk en op dat gebied in slechts enkele jaren al een vaste klantenkring in Nederland heeft opgebouwd.
Het metaalbedrijf valt in zekere zin uit de toon in het door tuinbouw en kassen gedomineerde gebied dat tussen Waal en Rijn is ingeklemd. De locatie laat zich verklaren door het feit dat het is voortgekomen uit het bedrijf van Sluiter senior dat onderhoudswerk verrichtte voor de tuinbouwbedrijven in de regio. Daar komt, zoals bekend, tegenwoordig heel wat mechanisering en automatisering bij kijken. In het verlengde hiervan is Hendrik Sluiter in 2005 gestart als toeleverancier van enkelvoudige producten en prototypen voor een andere sector: de algemene machinebouw. Hij heeft zich ontwikkeld tot allround vakman op het gebied van verspanende productie van complexe componenten van roestvast staal, aluminium, kunststof en gehard staal. "Een onderdeel uit gewoon staal komt voor, maar is echt een uitzondering," aldus Hendrik Sluiter, die zijn producten onder andere levert aan voedselverwerkende bedrijven, onderzoeksinstituten en de maritieme sector.
Het merendeel van de producten zijn draaidelen waaraan veelal ook freesbewerkingen, soms schuin t.o.v. de hartlijn en excentrisch, moeten worden verricht. Eigenlijk precies het type werkzaamheden waarvoor Okuma in het begin van de eeuw de Multus draaifreesmachine ontwierp, zij het dan dat men hiermee vooral fabrikanten van kleine tot middelgrote series precisieproducten met een voorkeur voor snelle verspaning op het oog had. De machine laat zich echter volgens Hendrik Sluiter ook efficiënt inzetten voor enkelstuksfabricage. Hij ging vijf jaar geleden van start met enkele conventionele machines; in 2007 kwam daar de eerste CNC-machine bij: een Hurco bewerkingscentrum. De Multus B400-W werd in oktober van het vorig jaar besteld en kon al in december geleverd worden; luttele weken daarna was de machine al volop productief.

Het is dit type precisiedraaidelen met additionele freesbewerkingen waarin Sluiter Techniek excelleert. Productie op de Multus-machine zorgt voor korte cyclustijden en hoge precisie.
Steeds complexere werkstukken
Sluiter: "Ik heb tot nu toe weinig last gehad van de economische crisis. Vorig jaar was goed in vergelijking tot 2008. Er zijn altijd ups en downs, maar op de opdrachten die ik krijg heeft de conjunctuur weinig vat. Ik hoef ook nauwelijks op prijs te concurreren. Belangrijk is dat ik me als eenmansbedrijf flexibel opstel en snel kan leveren. En kwaliteit lever natuurlijk. Klanten zijn tevreden maar komen ook, of misschien moet ik zeggen juist daardoor, met steeds complexere werkstukken. Draaidelen die je het beste in één opspanning ook van alle freesbewerkingen kunt voorzien. Tot dan toe maakte ik zulke werkstukken vaak gecombineerd op de conventionele banken en het bewerkingscentrum, maar dat was bewerkelijk en tijdrovend. Dus ik wilde niet alleen de capaciteit verhogen, maar ook ingewikkelder werk eenvoudiger en ook flexibel kunnen uitvoeren."
Hij had snel een shortlist samengesteld van in aanmerking komende machinetypen. Op basis van het technische eisenpakket, in termen van stabiliteit en precisie, maar ook vanwege het kostenaspect, viel de keuze op Okuma.
Sluiter: "Van de drie hoogwaardige machines, die alle in het hogere prijssegment vielen, was de Multus B 400 per saldo de goedkoopste machine. Qua concept sloot deze machine ook goed aan op de uiteenlopende productenportfolio. De definitieve beslissing heb ik pas genomen na een kleinere uitvoering van de Multus bij een collegabedrijf in werking te hebben gezien."

De bewerkingsruimte van de Multus B400-W draaifreesmachine met rechts de freesspil, die bij draaibewerkingen fungeert als 'houder' voor de draaibeitels; freesbewerkingen kunnen schuin op de as en excentrisch worden uitgevoerd.
De zevenassige 'multitasking'-machine heeft een in wezen eenvoudige configuratie: een hoofd- en een hulpspil, waartussen bij de '400'-uitvoering werkstukken met een lengte tot 1500 mm en een diameter tot 710 mm kunnen worden opgespannen. Voor alle draai- en freesbewerkingen komt de zwenkbare freeskop in actie. Deze freeskop kan met zijn 14 kW spilvermogen en toerental van 6000 min-1 tot 450 cm³ per minuut verspanen. Vanuit een gereedschapmagazijn dat in dit geval veertig posities heeft (andere opties zijn 20 of 80 stations) worden de draaibeitels en frezen opgehaald en in de HSK63-opname geplaatst. Met de Y-as, die een bereik heeft van 230 mm, zijn excentrische freesbewerkingen uit te voeren. Complexe draaidelen zoals onderdelen voor robotkoppelingen, zijn hiermee in één opspanning te maken.
Daarbij is er bij de machines van de Multus-serie ook van alles aan gedaan om een blijvend hoge precisie en afwerkingskwaliteit van de werkstukken te garanderen. De grote massa en het lage zwaartepunt van de machine brengen trillingen terug tot een minimum. Een ander kenmerk van de constructie is dat de gewichten van de samenstellende delen van de machine bijna uitsluitend in verticale richting verplaatst worden. Ook het Thermische Deformatie Compensatie Systeem (TDCS), dat Okuma heeft ontwikkeld om de verandering van machinecomponenten ten gevolge van thermische invloeden tegen te gaan, draagt bij aan de machineprecisie. Zo wordt de lineaire uitzetting van de freesspil gecompenseerd door de daar tegenin werkende uitzetting van de kruisslede, terwijl de spilafwijkingen gelijk oplopen met het gereedschap. Deze Okuma oplossing wordt afgerond met voorgespannen kogelomloopspillen en elektronische compensatie van andere thermische variaties.
Bewerkingsproces simuleren
De twee weken training die Gelderblom na de installatie van de machine verzorgde, waren ruimschoots voldoende om Hendruk Sluiter volledig vertrouwd te maken met de eigen OSP P-200 besturing. Vooral het CAS (Collission Avoidance System) dat botsingen voorkomt door het gehele bewerkingsproces vooraf te simuleren in de besturing is een welkome voorziening voor een onderneming met enkelstuksproductie, waarbij elk werkstuk weer opnieuw moet worden geprogrammeerd.
Sluiter Techniek B.V., Opheusden
Tel: 06 11 36 13 08
www.sluitertechniek.nl
Mega-investering Machinefabriek P.C. Buitendijk opent deuren naar nieuwe markten
Die ene noodzakelijke vervangingsinvestering die - crisis of niet - dan uiteindelijk toch doorgang vindt, dat valt nog te begrijpen. Maar welke toeleverancier van verspaningsproducten zet in dit tijdsgewricht met tussenpozen van een maand, volledig gefinancierd bovendien uit eigen vermogen, twee nieuwe Okuma's en een Doosan draaimachine in de werkplaats neer? Metaalunielid Machinefabriek P.C. Buitendijk b.v. uit Weesp laat met dit staaltje van anticyclisch investeren zien over voldoende vertrouwen te beschikken dat het komende herstel van de economie de mega-aankoop met terugwerkende kracht zal rechtvaardigen.

Bedrijfsleider André van der Blom bij het Multus B400 draaifreescentrum.
"Deze drievoudige aanschaf is geen vervangingsinvestering," verduidelijkt directeur Paul Buitendijk, "We zetten ons bedrijf ermee op een hoger plan. We kunnen efficiënter werken, we zijn flexibeler naar de afnemers toe en zijn in staat nieuwe marktsegmenten aan te boren."
Stuk voor stuk zaken die om een korte uitleg vragen. Met het Space Center MA-600HB van Okuma bijvoorbeeld - het eerste horizontale bewerkingscentrum in de werkplaats - zorgen de eenvoudige spantechniek en de automatische palletwisselaar voor een hogere bezettingsgraad dan die van verticale machines. Met de B-as laten zich meerdere vlakken in één keer bewerken, waar voorheen vaak twee tot drie opspanningen nodig waren. Die B-as is bovendien numeriek bestuurbaar in stapjes van 0,001° (als optie: standaard is 1°). Buitendijk noemt als belangrijk pluspunt de economische inzetbaarheid voor zowel kleine als tamelijk grote series; de machine kan werkstukken met lange cyclustijden langdurig manloos bewerken. De machine is voorzien van een opspantafel van 630x630 1000 x 1000 mm betreft de slag!
De Puma 700 ML draaibank van Doosan, geleverd door Dormac Import B.V. in De Goorn, is geschikt voor de bewerking van grote draaidelen met een diameter tot 1020 mm en een lengte tot 3200 mm. De machine heeft aangedreven gereedschap en een hydraulische bril voor de ondersteuning van zware werkstukken met een diameter tot 450 mm. Een typisch product waarvoor het bedrijf de machine inzet zijn zware pompassen.

Met het horizontale bewerkingscentrum Space Center MA-600HB kunnen relatief veel spiluren gemaakt worden. Met een carrousel en automatische palletwisselaar kan de machine werkstukken met lange cyclustijden langdurig manloos bewerken.
Extra zware uitvoering
De derde machine van het ongeveer gelijktijdig aangeschafte trio is een Multus B 400 draaifrezer van Okuma, de op een na grootste machine uit de succesvolle 'multitasking'-serie die sinds 2004 op de markt is. Deze zevenassige machine leent zich voor precisieverspaning van werkstukken met een diameter tot 710 mm en een lengte tot 1500 mm. De Multus is standaard voorzien van een freesspil, en Buitendijk heeft voor een extra zware uitvoering (11 kW, 10.000 toeren) en de optionele 0,001°-indexering gekozen. Eveneens standaard is de Y-as met een slag van 230 mm voor excentrische bewerkingen. Opdat de machine grotere series onbemand kan produceren is er een automatische stafaanvoer aan gekoppeld voor materiaal met een maximale diameter van 80 mm. Opvallend zijn voorts de grote klauwplaat (Ø 380 mm) en de numeriek bestuurde losse kop.
Machinefabriek P.C. Buitendijk ging in 2007 van start als een soort spin-off van de onderneming J.H. Buitendijk die veertig jaar geleden werd opgericht door Pauls vader. Paul heeft het edele verspaningsvak dus met de paplepel ingegoten gekregen. Op achtjarige leeftijd stond hij al achter een conventionele draaibank; niet dat er sprake was van kinderarbeid, maar met de fabriek op een paar meter van het ouderlijk huis ga je natuurlijk even kijken hoe het dagelijks brood verdiend wordt. Op zijn veertiende kreeg hij zijn eerste programmeerles van Rob Gelderblom van de gelijknamige Okuma-importfirma.
Aan tegenstrijdige eisen voldoen
Machinefabriek P.C. Buitendijk levert aan een aantal vaste afnemers in sectoren als de algemene machinebouw, voedingsmiddelenindustrie, defensie en scheepvaart onderdelen van uiteenlopende omvang, complexiteit en precisie en fungeert daarbij vaak als meedenkende partner. Te denken valt aan onderdelen voor de procesindustrie (mixers o.a.), voor tril- en heimachines, voor projecten in de weg- en waterbouw en de al genoemde pompassen. Het gros van de producten wordt vervaardigd uit staal, aluminium en roestvast staal, in series die variëren van enkelstuks tot 100. 'Rendabele kleinserieproductie' noemt Paul Buitendijk als een van de sterke punten van het bedrijf.
"De markt focust steeds meer op leveringsbetrouwbaarheid: het moet snel klaar zijn en vaak aan hoge eisen voldoen. Vandaag bestellen en morgen leveren - bij wijze van spreken, maar soms letterlijk - is niet voldoende. Ook de kwaliteit moet goed zijn, de precisie, de afwerking. Met ons machinepark, dat voor het overgrote deel uit Okuma's bestaat, zijn we in staat aan die tegenstrijdige eisen te voldoen. Door de gereedschapmagazijnen op een slimme manier te vullen zijn de machines als het ware stand-by voor de meest voorkomende opdrachten. Speciale tools slaan we met de houder op zodat er geen tijd verloren gaat met de samenstelling."
Voegen in de trend
Als Paul Buitendijk gevraagd wordt naar zijn voorkeur voor Okuma, toch een van de duurdere merken, noemt hij de betrouwbaarheid. De machines staan alleen stil als het moet, ze gaan lang mee en de onderhoudsintervallen zijn lang. Sommige exemplaren in de werkplaats hebben er al meer dan één decennium op zitten. Het z.g. Thermo-Friendly Concept garandeert ook onder normale werkplaatscondities een zeer goede thermische stabiliteit en hoge precisie. Alle assen hebben vermogensbewaking, zodra meer vermogen wordt afgenomen dan geprogrammeerd, bijvoorbeeld door slijtage, wordt de beweging afgebroken. De eigen besturing van Okuma OSP P-200, werkend onder Windows, is voorzien van het CAS anti-botsingssysteem. Simulatie van de procesafloop resulteert in kortere instel- en inlooptijden, wat kosten bespaart. De besturing kan in een netwerk (Ethernet) worden opgenomen voor data-uitwisseling e.d.
"Met de aankoop van deze machines," zegt Buitendijk, "voegen ons in de trend die de kansen van de Nederlandse metaalindustrie in de komende tien jaar bepaalt: vergaande automatisering, high end productiemachines. We hebben ons bedrijf als toeleverancier, qua afmetingen en mogelijkheden - complexiteit van werkstukken bijvoorbeeld - en niet te vergeten flexibiliteit op een hoger niveau gezet. Met de drie nieuwe machines kunnen we bestaande klanten betere prijzen bieden en krijgen we opdrachten uit voor ons nieuwe delen van de markt."
Machinefabriek P.C. Buitendijk b.v., Weesp
Tel.: 0294-413038
www.machinefabriek.com
Gelderblom CNC Machines BV,
Weerschip 7
3991 CR HOUTEN
Tel.: +31-(0)30-2412541
www.gelderblom.nl